Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật số 118/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến an ninh, trật tự. Có phạm vi điều chỉnh rộng, sửa đổi nhiều quy định quan trọng nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong nhiều lĩnh vực.
Luật sửa đổi, bổ sung các quy định của 10 luật gồm: Luật Cảnh vệ; Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam; Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam; Luật Cư trú; Luật Căn cước; Luật Lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở; Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ; Luật Đường bộ; Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật là tiếp tục hoàn thiện các quy định về cảnh vệ, bổ sung đối tượng được áp dụng chế độ cảnh vệ, điều chỉnh chế độ, biện pháp cảnh vệ đối với một số chức danh lãnh đạo của Đảng, Nhà nước và quy định cụ thể hơn về công tác bảo vệ đối tượng cảnh vệ trong nước cũng như khi thực hiện hoạt động đối ngoại. Những sửa đổi này góp phần đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh trong tình hình mới, phù hợp với tổ chức bộ máy và yêu cầu thực tiễn.
Đối với lĩnh vực xuất nhập cảnh và cư trú của người nước ngoài, Luật bổ sung nhiều quy định nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số. Theo đó, cơ quan giải quyết thủ tục hành chính được khai thác thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và không yêu cầu tổ chức, cá nhân cung cấp lại các giấy tờ, thông tin đã được số hóa. Luật cũng bổ sung các loại thị thực ưu đãi dành cho nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao và thân nhân của họ; mở rộng việc thực hiện thủ tục cấp thị thực điện tử thông qua tài khoản định danh điện tử và chữ ký điện tử của cơ quan, tổ chức.
Đối với Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam, nhiều quy định mới được bổ sung nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hộ chiếu và cơ sở dữ liệu quốc gia về xuất nhập cảnh. Đáng chú ý, Luật quy định việc hủy giá trị sử dụng của hộ chiếu cũ khi đã được cấp hộ chiếu mới; thu hồi, hủy hộ chiếu có sai thông tin; hủy giá trị sử dụng hộ chiếu của người đang bị truy nã; đồng thời tiếp tục mở rộng việc khai thác dữ liệu điện tử để giảm thành phần hồ sơ khi giải quyết thủ tục hành chính.
Trong lĩnh vực cư trú, Luật tiếp tục hoàn thiện các quy định về đăng ký thường trú, lưu trú, khai báo tạm vắng, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và việc vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nhiều thủ tục được thực hiện trên môi trường điện tử, tạo thuận lợi hơn cho người dân khi thực hiện các quyền và nghĩa vụ về cư trú.
Đối với Luật Căn cước, Luật khẳng định giá trị của căn cước điện tử và ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) trong giải quyết thủ tục hành chính. Cơ quan, tổ chức khi người dân đã xuất trình căn cước điện tử hoặc giấy tờ đã được tích hợp thì không được yêu cầu xuất trình lại các giấy tờ, thông tin đã có trên hệ thống, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính, góp phần giảm giấy tờ, giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.
Đối với lĩnh vực trật tự, an toàn giao thông đường bộ, Luật bổ sung nhiều quy định nhằm tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý phương tiện và người lái xe. Trong đó có quy định về thiết bị ghi nhận hình ảnh người lái xe, khoang chở khách đối với một số loại phương tiện kinh doanh vận tải; quy định trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân; bổ sung yêu cầu sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em khi ngồi trên xe ô tô; hoàn thiện các quy định về đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe.
Đối với Luật Đường bộ, sửa đổi nhiều quy định nhằm bảo đảm thống nhất với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp và việc sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước. Theo đó, Luật điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của cơ quan quản lý đường bộ; thay thế tên gọi Bộ Giao thông vận tải bằng Bộ Xây dựng tại nhiều điều, khoản của Luật; đồng thời xác định lại trách nhiệm quản lý của Bộ Xây dựng, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và Ủy ban nhân dân cấp xã đối với hệ thống đường bộ.
Đáng chú ý, Luật sửa đổi quy định về phân loại đường bộ theo cấp quản lý, gồm quốc lộ, đường tỉnh, đường xã, đường thôn, đường đô thị và đường chuyên dùng; làm rõ phạm vi quản lý của từng cấp, tăng cường phân cấp cho địa phương trong quản lý quốc lộ được phân cấp, đường đô thị, đường xã và đường thôn. Cùng với đó, Luật bổ sung, hoàn thiện các quy định về công bố tải trọng, khổ giới hạn của đường bộ; thẩm tra, thẩm định an toàn giao thông đối với công trình đường bộ; quy hoạch mạng lưới đường bộ, kết cấu hạ tầng đường bộ; bến xe, bãi đỗ xe và hoạt động cho thuê phương tiện tự lái. Những sửa đổi này góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý thống nhất trong quá trình tổ chức thực hiện.
Đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật sửa đổi nhiều quy định theo hướng vừa tăng cường quản lý nhà nước, vừa đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số. Theo đó, nhiều thủ tục được thực hiện thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia, Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID) và hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; đồng thời phân cấp cho Công an cấp xã tiếp nhận hồ sơ, xác nhận việc khai báo đối với một số loại vũ khí theo quy định của pháp luật.
Luật cũng sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến sản xuất, kinh doanh, bảo quản, vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp; điều kiện hoạt động dịch vụ nổ mìn; thẩm quyền tìm kiếm, thu gom, phân loại, tiêu hủy vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ; trách nhiệm của lực lượng Công an, Quân đội và chính quyền địa phương trong công tác quản lý. Việc sửa đổi góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh, đồng thời đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho tổ chức, cá nhân trong thực hiện các thủ tục theo quy định.
Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, tập trung sửa đổi các quy định nhằm phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, quy định rõ Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tại địa phương; đồng thời điều chỉnh một số quy định về thẩm quyền, tên gọi cơ quan, đơn vị cho thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành, trong đó thay thế tên gọi Bộ Giao thông vận tải bằng Bộ Xây dựng và sửa đổi các quy định liên quan đến cấp hành chính sau khi bỏ cấp huyện.
Có thể thấy, Luật số 118/2025/QH15 không chỉ sửa đổi các quy định nhằm đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới mà còn tạo nền tảng pháp lý cho việc khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu quốc gia, thúc đẩy chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, giảm giấy tờ, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, các quy định mới góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân và phục vụ mục tiêu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ
Tâm Phan - Văn phòng HĐND và UBND
English






