You have an old version of Adobe's Flash Player. Get the latest Flash player.

 

CHUYÊN MỤC

Giới thiệu chung
Cơ cấu tổ chức
Dự án đầu tư
Thông tin đấu thầu, mua sắm công
Quy hoạch - Kế hoạch
Công tác xây dựng Đảng bộ
Công tác phòng chống tham nhũng
Khen thưởng - kỷ luật
Báo cáo KT-XH
Công dân - Doanh nghiệp
Bộ thủ tục hành chính công
Thông tin cần biết
ISO 9001:2008
Văn bản khác
Sinh hoạt tư tưởng

 

Tạp bút: Con heo đất

Ngày đăng bài: 28/01/2019
Tôi hay ghé chân ở các cửa hàng vật dụng bằng đất nung, dừng mắt lâu hơn trước gian hàng Con heo đất. Khi đó dòng hồi tưởng mãnh liệt, làm tôi gặp lại hình ảnh mẹ tôi cùng những tháng năm kinh tế gia đình khốn khó, dắt dìu nhau qua cơn bĩ cực.


Không chỉ là người giữ tay hòm chìa khóa, mẹ tôi còn là trụ cột. Nghề nông, kinh tế phụ chăn nuôi; đàn con chín đứa, mẹ phải chắt chiu từng đồng, khoản dành dụm có lẽ chỉ nằm trong bụng Con heo đất.

Trong dòng hồi tưởng kí ức xa lắc xa lơ từ thời tấm bé, những con heo đất của mẹ có hình thù ngộ nghĩnh, giữ nguyên màu đất nung chứ không được điểm trang sắc màu như bây giờ.

bai-con-heo-dat-(1).jpg
Heo đất chiếm vị trí đáng kể trong gian hàng vật dụng bằng đất nung. Ảnh: Đ.P

Thường là sau mỗi buổi chợ phiên, mẹ lần từ chiếc đãy (túi) vải tự khâu kim tay, miệng rút thít bằng sợi dây dù, đính giữ bên trong túi áo bà ba nhờ chiếc kim băng (kim tay) những đồng tiền kim loại, tiền giấy mệnh giá nhỏ cho vào bụng con heo đất nằm sâu ở góc chạn đựng chén bát. Quỹ “tiết kiệm” này được dùng đến vào những ngày đầu Chạp, may quần áo mới cho mấy đứa con nhỏ. Những anh chị tôi, đồng phục học sinh may mới trước ngày khai trường cũng là đồ Tết, được mặc định như vậy, không đòi hỏi gì thêm. Mỗi khi thử mặc áo quần mới, cả gia đình xuýt xoa khen đẹp, nét mặt mẹ tôi bỗng chùng xuống, tần ngần nhìn mấy đứa con lớn. Lúc đó tôi biết mẹ khổ tâm, khó lòng. Cái bụng ỏng Con heo đất mẹ cho ăn cả năm chỉ được món tiền mọn, đành thôi, nhưng sự dành dụm đã dạy chúng tôi nhiều điều, cần thiết trong mọi hoàn cảnh.

Mẹ tôi vẫn còn nuôi heo đất, một thói quen không thể bỏ khi anh em chúng tôi đã trưởng thành, tuổi già mẹ được con cái chăm sóc.

Cho đến bây giờ tôi vẫn thường thấy con heo đất trong các tiệm tạp hóa ở các vùng quê xa hay ngõ phố nhỏ, mới biết, tiết kiệm là phẩm chất truyền đời của người dân Việt. Nhiều em nhỏ đã dùng tiền tiết kiệm từ Con heo đất của mình giúp đỡ các bạn hoàn cảnh khó khăn, cả những người chưa hề quen biết. Đáng quí làm sao! Bài học “Thương người như thể thương thân” khởi đầu từ những việc làm như vậy, được gia đình và xã hội động viên, hẳn lớn lên các em sẽ là người có ích, tôi tin.

Có ngân hàng hay công ty bảo hiểm nhân thọ nào ở nước ta dùng logo Con heo đất làm biểu tượng chưa nhỉ? Tôi nghĩ, ngoài hình ảnh ngộ nghĩnh, vui vẻ và thân mật nó còn là cách tiết kiệm hợp lí, đáng tin cậy từ giới bình dân cho đến người thu nhập cao. Như thể ta nuôi con heo thịt bằng phụ phẩm nông nghiệp, thức ăn thừa cũng là cách tiết kiệm, cực nhọc chắt chiu đấy nhưng đến khi bán hay thịt được việc lắm đấy chứ?

“Để dành” có lẽ là đặc tính của động vật. Loài kiến biết tích trữ thức ăn cho mùa mưa gió. Người tiền sử biết vùi những tảng thịt xuống tuyết, hong thịt bên bếp để dùng khi đói…Tiết kiệm là mức cao hơn của cách “để dành”, hoạt động có ý thức, theo nghĩa “tích cốc phòng cơ…”. Tiền thân của việc bỏ heo đất có lẽ là bỏ ống, làm từ tre nứa. Tre nứa ở ta nơi nào cũng có. Tôi quen cách nói bỏ ống hơn là bỏ heo đất, dù từ tấm bé tôi chỉ thấy con heo đất. Nhưng dù ống, hũ hay heo đất cũng là sản phẩm của cư dân nông nghiệp. Ông bà ta vốn đi ra từ đồng đất, thế, tiết kiệm là phẩm chất có từ rất đỗi xa xưa mà chúng ta ngày nay còn gìn giữ.

Con heo đất trong bụng nó chỉ chứa được tiền. Ống, hũ theo nghĩa thực thể dành dụm được cả gạo, hiệu quả đem lại từng mang tầm vóc lớn lao, cho cả dân tộc. “Hũ gạo tiết kiệm”, “Hũ gạo kháng chiến” mà Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động, gương mẫu thực hiện đã minh chứng.

Con heo đất chỉ mang tính biểu tượng cho hình thức tiết kiệm. Nó đặc biệt phát huy hiệu quả khi ta rơi vào tình trạng “suy thoái kinh tế”, gồm cả doanh nghiệp. Nhiều nước phương Tây cũng vận động người dân sống “thắt lưng buộc bụng” vào thời kì này chứ chẳng riêng gì ở ta. Hiện nay ở tỉnh nhà, tôi biết có nhiều địa phương đã phát động cán bộ, giáo viên, người dân thực hiện phong trào “Hũ gạo tiết kiệm” nhằm giúp học sinh gia đình nghèo, góp phần khắc phục tình trạng học sinh bỏ học. Việc làm mang tính nhân văn, đầy trách nhiệm cộng đồng này cần được nhân rộng, tại sao không.

Chuyện cổ tích về Con heo đất có thể không riêng mẹ tôi, những người có gia cảnh xa lạ với hai chữ “ngân hàng”, “tín dụng”, “quỹ đầu tư”… Có sao đâu, hiểu theo nghĩa, ta từ chân đất chuyển sang đi giày thì thích chứ sao? Bữa nọ, bắt gặp con heo đất nguyên màu đất nung trong gói hành trang của mẹ, thử lắc lắc, không nghe tiếng va chạm, biết “bao tử” của nó no đầy những tờ tiền giấy mệnh giá lớn. Miệng cười mà mắt cay, hỏi mẹ tiết kiệm để làm gì? – Thì biết đâu có khi cần đến. Khi cần là lúc nào, chả lẽ mẹ lo cho mình ngày nằm xuống nhờ vào Con heo đất.
Đình Phê
Trang chủ     |     Tin tức     |     Liên hệ     |     Mobile     |     Site map

Copyright © 2013 Bản quyền thuộc về UBND TP Pleiku
Chịu trách nhiệm chính: ...  
Địa chỉ: 81 Hùng Vương, phường Tây Sơn, TP. Pleiku, tỉnh Gia Lai - Điện thoại:0269.3830 155  - Fax: 0269. 3828 414 - Email: vpubpleiku@gmail.com
Giấy phép số: 01/GP-TTĐT ngày 24/02/2015 của Sở Thông tin và Truyền thông Gia Lai.
Phát triển bởi Trung tâm Công nghệ thông tin và Truyền thông Gia Lai